انواع پسته ایران
به طور کلی پسته ایرانی به دو دسته پسته فندقی و پسته بادامی تقسیم میشود. در یک عبارت دیگر پسته فندقی و بادامی را به دلیل شکل ظاهری، به عنوان پسته گرد و پسته دراز میشناسند. پسته بادامی ایران از نظر شکل ظاهری کشیده بوده و طعم و کیفیت بهتری نسبت به پستههای فندقی دارد. به همین دلیل بیشتر مورد استقبال دیگر کشورها قرار میگیرد. جالب است بدانید که در کشور ما بیش از 80 گونه پسته شناخته شده است. اما با این حال در تقسیمبندیهای رایج انواع پسته ایران شامل موارد زیر است.
پسته فندقی

در دهه بیست شمسی در یکی از روستاهای رفسنجان به نام فتح آباد، نوعی از پسته توسط شخصی با نام مهدی اوحدی شناخته شد که امروزه یکی از معروفترین انواع پسته ایرانی محسوب میشود. این مدل از پسته را با نام پسته فندقی میشناسند. نام دیگر آن نیز پسته اوحدی است. امروزه انواع گوناگونی از این پسته مانند پسته فندقی برشته زعفرانی ممتاز وجود دارد.
پسته فندقی یا همان اوحدی از نظر شکل ظاهری و اندازه به عنوان ریزترین پسته ایرانی شناخته میشود که شکل آن گرد است. اگرچه این مدل از پسته نیز کیفیت خوبی دارد اما در مقایسه با پستههای دیگر یعنی پسته اکبری یا احمد آقایی، کیفیت پایینتری دارد.
از همین رو در مقایسه قیمت انواع پسته در ایران نیز به عنوان اقتصادی ترین پسته ایران شناخته می شود. رنگ مغز پسته فندقی ارغوانی بوده و رنگ پوسته آن نیز کرم مایل به استخوانی است. شایان ذکر است که به دلیل گرد و ریز بودن از پسته های مناسب برای استفاده در انواع غذا، شیرینی جات و دسرها به شمار می رود.

کی دیگر از پستههایی که در استان کرمان شناسایی شد، پسته احمد آقایی است. دلیل نام گذاری آن به نام احمد آقایی نیز به دلیل این است که اولین بار توسط شخصی به نام احمد آقا فروتن در شهر نوق کرمان شناخته شد. این نوع از پسته نیز از خانواده پستههای بادامی بوده و ظاهر کشیدهای دارد. به همین دلیل پس از پسته اکبری، ارقام گوناگون پسته احمد آقایی مانند پسته احمد آقایی برشته زعفرانی ممتاز بیشترین میزان صادرات را به کشورهای دیگر دارد.
از نظر رنگ پوسته احمد آقایی سفید بوده و رنگ مغز پسته آن نیز سبز یشمی است. تفاوت آن با پستههای خنجری و اکبری از نظر ظاهری در این است که کشیدگی پسته احمد آقایی از آنها کمتر است. از نظر قیمت نیز میتوان گفت که پسته احمد آقایی معمولاً بین پسته فندقی و پسته اکبری به حساب میآید. یعنی در واقع از پسته فندقی گرانتر بوده اما از پسته اکبری ارزانتر است.
معمولا به دلیل شکل ظاهری نزدیک، پسته احمد آقایی و پسته اکبری را با هم اشتباه می گیرند. از همین رو با خواندن مقاله تفاوت پسته اکبری و احمد آقایی میتوانید بیشتر درباره تفاوت این دو نوع پسته بدانید. پسته احمد آقایی نیز همانند پسته فندقی برای استفاده در انواع غذاها و شیرینیجات مناسب است.

خاستگاه پسته کله قوچی نیز همانند اکثر پستههای ایرانی، استان کرمان است که توسط حاجی علی شریفی در روستای دهنو رفسنجان شناسایی شد. پسته کله قوچی از نظر شکل بیشترین شباهت را به پسته فندقی دارد. در واقع از نظر ظاهری همانند فندقی، گرد است. با این تفاوت که انواع آن مانند پسته کله قوچی خام بزرگتر از پستههای فندقی به شمار میآید.
شایان ذکر است که رنگ پوسته خارجی پسته کله قوچی نیز سفید متمایل به تیره بوده و رنگ مغز پسته آن ارغوانی است. کیفیت مناسب این مدل از پسته نیز باعث شده تا در کشورهای دیگر نیز محبوبیت داشته باشد. در مجموع پسته و انواع آن دنیای بی نهایتی از اطلاعات و دانش را با خود همراه دارند.
انواع پسته های ایرانی در یک نگاه
در جدول زیر میتوانید تفاوت انواع پسته در ایران را مشاهده کنید.
نام پسته |
شکل ظاهری |
خاستگاه |
ویژگی های خاص |
پسته فندقی |
گرد و ریز |
رفسنجان کرمان |
رنگ پوسته: کرم مایل به استخوانیرنگ مغز پسته: ارغوانیارزانترین پسته ایرانی |
پسته کله قوچی |
گرد (کمی درشتتر از پسته فندقی) |
رفسنجان کرمان |
رنگ پوسته: سفید متمایل به تیرهرنگ مغز پسته: ارغوانی |
پسته احمد آقایی |
کشیده و بادامی |
نوق کرمان |
رنگ پوسته: سفیدرنگمغز پسته: سبز یشمی |
پسته خنجری |
کشیده، قوسی شکل و کمی کشیدهتر از پسته احمد آقایی |
دامغان |
رنگ پوسته: سفیدرنگمغز پسته: سبز |
پسته اکبری |
کشیده و بادامیبلندترین پسته ایرانی |
رفسنجان کرمان |
رنگ پوسته: کرم تیرهرنگ مغز پسته: بنفش قهوهایمرغوبترین و بهترین پسته ایرانی |

